مقایسۀ معماری قلعۀ شیروانۀ کلار و قلعۀ والی ایلام

جۆری توێژینه‌وه‌ : Original Article

نوسه‌ران

1 عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان (سنندج)، ایران.

2 عضو هیأت علمی دانشگاه جهاد کرمانشاه، ایران.

پوخته‌
قلعه یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی است که در دوره‌های گوناگون تاریخی با کارکردهای گوناگون ساخته شده‌اند. ارتفاعات زاگرس و دشت‌ها و دره‌های میان رشته‌کوه‌های آن یکی از مکان‌های مستعد ساخت قلعه بوده که به منظورهای گوناگون ساخته شده است. برخی از آن‌ها کارکرد نظامی داشته، برخی مکانی برای ادارۀ شهر و بعضی دیگر محلی برای اسکان والی و بزرگ آن سرزمین بوده است. قدمت و دیرینگی بسیاری از آن‌ها به دوره‌های دور و دیر تمدن بشر بازمی‌گردد. برخی از آن‌ها تخریب شده و بر جایگاه آن‌ها به دلیل تغییر شرایط، قلعه‌های جدید با کارکرد نوین ساخته شده، برخی از آن‌ها مرمت شده‌اند و برخی از آن‌ها در دوره‌های جدیدتر بازسازی شده‌اند. بدیهی است که ساختمان، سازه و کارکرد این قلعه‌ها با جغرافیای محل ساخت خود و سیاست‌های حاکمان آن متناسب بوده‌اند‌. آثار برجای مانده در دره‌ها و قله‌های زاگرس، بخصوص شهرهایی که درمیانۀ ایران و میان‌رودان قرار دارند به دلیل همجواری و وحدت فرهنگی همانندی‌های زیادی با یکدیگر دارند. قلعۀ شیروانه در کلار و قلعه‌های (نابستانی و زمستانی) والی در ایلام از جمله قلعه‌های حاکم نشینی هستند که در این تحقیق با یکدیگر مقایسه می‌شوند و در طی مقاله بر سر آنیم که به این پرسش‌ها پاسخ دهیم که با توجه به سبک معماری آن‌ها، سازه‌های به کار رفته و دیگر شاخص‌ها این قلعه‌ها آثار مرمت شدۀ عهد ساسانی هستند یا بناهای جدیدی که در دوره‌های متأخر به دست والیان دو شهر ساخته شده‌اند.

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

Crossmark

ناونیشانی توێژینه‌وه‌ English

مقایسۀ معماری قلعۀ شیروانۀ کلار و قلعۀ والی ایلام

نوسه‌ران English

نسرین علی‌اکبری 1
فروغ علی‌اکبری 2
1 عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان (سنندج)، ایران.
2 عضو هیأت علمی دانشگاه جهاد کرمانشاه، ایران.
پوخته‌ English

قلعه یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی است که در دوره‌های گوناگون تاریخی با کارکردهای گوناگون ساخته شده‌اند. ارتفاعات زاگرس و دشت‌ها و دره‌های میان رشته‌کوه‌های آن یکی از مکان‌های مستعد ساخت قلعه بوده که به منظورهای گوناگون ساخته شده است. برخی از آن‌ها کارکرد نظامی داشته، برخی مکانی برای ادارۀ شهر و بعضی دیگر محلی برای اسکان والی و بزرگ آن سرزمین بوده است. قدمت و دیرینگی بسیاری از آن‌ها به دوره‌های دور و دیر تمدن بشر بازمی‌گردد. برخی از آن‌ها تخریب شده و بر جایگاه آن‌ها به دلیل تغییر شرایط، قلعه‌های جدید با کارکرد نوین ساخته شده، برخی از آن‌ها مرمت شده‌اند و برخی از آن‌ها در دوره‌های جدیدتر بازسازی شده‌اند. بدیهی است که ساختمان، سازه و کارکرد این قلعه‌ها با جغرافیای محل ساخت خود و سیاست‌های حاکمان آن متناسب بوده‌اند‌. آثار برجای مانده در دره‌ها و قله‌های زاگرس، بخصوص شهرهایی که درمیانۀ ایران و میان‌رودان قرار دارند به دلیل همجواری و وحدت فرهنگی همانندی‌های زیادی با یکدیگر دارند. قلعۀ شیروانه در کلار و قلعه‌های (نابستانی و زمستانی) والی در ایلام از جمله قلعه‌های حاکم نشینی هستند که در این تحقیق با یکدیگر مقایسه می‌شوند و در طی مقاله بر سر آنیم که به این پرسش‌ها پاسخ دهیم که با توجه به سبک معماری آن‌ها، سازه‌های به کار رفته و دیگر شاخص‌ها این قلعه‌ها آثار مرمت شدۀ عهد ساسانی هستند یا بناهای جدیدی که در دوره‌های متأخر به دست والیان دو شهر ساخته شده‌اند.

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان English

معماری
بناهای تاریخی
قلعه
کلار
ایلام
شیروانه و والی