قلعه یکی از مهمترین بناهای تاریخی است که در دورههای گوناگون تاریخی با کارکردهای گوناگون ساخته شدهاند. ارتفاعات زاگرس و دشتها و درههای میان رشتهکوههای آن یکی از مکانهای مستعد ساخت قلعه بوده که به منظورهای گوناگون ساخته شده است. برخی از آنها کارکرد نظامی داشته، برخی مکانی برای ادارۀ شهر و بعضی دیگر محلی برای اسکان والی و بزرگ آن سرزمین بوده است. قدمت و دیرینگی بسیاری از آنها به دورههای دور و دیر تمدن بشر بازمیگردد. برخی از آنها تخریب شده و بر جایگاه آنها به دلیل تغییر شرایط، قلعههای جدید با کارکرد نوین ساخته شده، برخی از آنها مرمت شدهاند و برخی از آنها در دورههای جدیدتر بازسازی شدهاند. بدیهی است که ساختمان، سازه و کارکرد این قلعهها با جغرافیای محل ساخت خود و سیاستهای حاکمان آن متناسب بودهاند. آثار برجای مانده در درهها و قلههای زاگرس، بخصوص شهرهایی که درمیانۀ ایران و میانرودان قرار دارند به دلیل همجواری و وحدت فرهنگی همانندیهای زیادی با یکدیگر دارند. قلعۀ شیروانه در کلار و قلعههای (نابستانی و زمستانی) والی در ایلام از جمله قلعههای حاکم نشینی هستند که در این تحقیق با یکدیگر مقایسه میشوند و در طی مقاله بر سر آنیم که به این پرسشها پاسخ دهیم که با توجه به سبک معماری آنها، سازههای به کار رفته و دیگر شاخصها این قلعهها آثار مرمت شدۀ عهد ساسانی هستند یا بناهای جدیدی که در دورههای متأخر به دست والیان دو شهر ساخته شدهاند.
