جۆری توێژینه‌وه‌ : Original Article

نوسه‌ران

بەشی کۆمەڵناسی، کۆلێجی زمان و زانستە مرۆڤایەتییەکان،زانکۆی سلێمانی، هەرێمی کوردستانی عێراق

پوخته‌

ئه‌م توێژینه‌وه‌ " شێكردنه‌وه‌یه‌كى تیۆرییه‌ بۆ دیارده‌ى نامۆبوونى سیاسی له‌ ئه‌ده‌بیاتى كۆمه‌ڵناسییدا " هه‌روه‌ها هه‌وڵیكه‌ بۆ ناساندنى چه‌مكى نامۆبوونى سیاسی و ده‌ركه‌وته‌كانى لاى تاك له‌ كۆمه‌ڵگادا ، له‌گه‌ڵ خستنه‌ڕووى شرۆڤه‌ی ئه‌و زانایانه‌ بۆ چه‌مكى نامۆبوون به‌گشتى و هه‌ڵنجنینى  ڕه‌هه‌ندى سیاسییانه‌ى تێگه‌شتنیان بۆ دیارده‌ى نامۆبوون . له‌م توێژینه‌وه‌دا بابه‌تى قۆناغی جیاوازى مێژوویى تێگه‌شتنه‌كان و جیاوازى جۆرى كۆمه‌ڵگایی كۆمه‌ڵگاكان به‌ هه‌ند وه‌رگیراوه‌ ، بۆئه‌وه‌ى ئاراسته‌ى تێگه‌شتنه‌كان به‌ ته‌نها له‌ چوارچێوه‌یه‌كى دیاركراودا نه‌خرێته‌ڕوو . هه‌رچه‌نده‌ شرۆڤه‌ و تێگه‌شتنه‌كان لاى زانایانى كۆمه‌ڵناسی زۆر له‌م زیاتره‌ . به‌ڵام ئه‌و زانایانه‌ى له‌م توێژینه‌وه‌دا  وه‌رگیراون به‌هۆى وردى و قۆڵبونه‌وه‌یان كاره‌كانیان جێگه‌ى بایه‌خى زۆرێك له‌ توێژه‌رانى بوارى كۆمه‌ڵناسیه‌  .
له‌م توێژینه‌وه‌دا له‌گه‌ڵ پێشه‌كیدا چه‌لرچێوه‌ى گشتى توێژینه‌وه‌كه‌ و میتۆدى ( شیكارى ) به‌كارهێنراوه‌ ، له‌گه‌ڵ دابه‌شكردنى توێژینه‌وه‌كه‌ بۆ سێ باسی سه‌ره‌كى ، له‌ كۆتایشدا گه‌شتوه‌ته‌ كۆمه‌ڵى ده‌رئه‌نجام گرنگترینیان : لاى ماركس   تاك نامۆ ده‌بێت له‌و ده‌وڵه‌ته‌ى كه‌ خۆى بونیادیناوه‌ ، به‌هۆى بوونى بۆشایی نێوانیان . لاى ڤیبه‌ره‌وه‌  كه‌متوانایی دۆخێكى گشتیه‌، تاك هه‌ست به‌لاوازى ده‌كات به‌رامبه‌ر ده‌وڵه‌ت ، ئه‌وه‌ش ملكه‌چبوون و زه‌وتكردنى ئازادى و له‌ ده‌سه‌تدانى باڵاده‌ستى تاك له‌ كۆمه‌ڵگای نوێدا ده‌رده‌خات . به‌لاى دۆركایمه‌وه‌ ده‌ركه‌وتووه‌  گۆشه‌گیریی مرۆڤ له‌سه‌رده‌مى نوێ (مۆدێرن ) زۆر زیاتره‌ له‌ كۆمه‌ڵگا نه‌ریتیه‌كان . له‌ تیگه‌شتنى ماركیوزه‌وه‌ ده‌ركه‌وتوه‌ هه‌ریه‌ك له‌ سه‌رمایه‌دراى و سۆشیالیستى شیوه‌یه‌كن له‌ شێوه‌كانى كۆمه‌ڵگاى پیشه‌سازى پیشكه‌توو ده‌رهاویشته‌كانیان هۆكارن بۆ نامۆبوون . لاى مێلز نامۆبوون كه‌موكورتییه‌كه‌ له‌ گونجانى نێوان ئه‌وه‌ى به‌كردارى ڕووده‌دات و ئه‌وه‌ى كه‌ ده‌بێت ڕووبدات له‌ناو ئه‌و مه‌رجانه‌ى كه‌ له‌ ئارادان . لاى بۆردیۆ سه‌رمایه‌ى هێمایی ، به‌ هۆكارى سه‌ره‌كى نامۆبوون ده‌زانى .     

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

ناونیشانی توێژینه‌وه‌ [English]

نامۆبوونى سیاسی له‌ راڤه‌ى تیۆره‌كانى كۆمه‌ڵناسییدا شێكردنه‌وه‌یه‌كى تیۆرییه‌ بۆ دیارده‌ى نامۆبوونى سیاسی له‌ ئه‌ده‌بیاتى كۆمه‌ڵناسییدا

نوسه‌ران [English]

  • Sangar Abdullah
  • Aso Abdullah

Department of Sociology، Language and Humanities College، Sulaymaniyah University، Kurdistan Region of Iraq

پوخته‌ [English]

This paper is a theoretical analysis of the phenomenon of political alienation in the sociological literature. It also tries to introduce the concept of political alienation and its manifestations in society, and presents scholars' interpretation of the concept of alienation in general and the political dimension of their understanding of the phenomenon of alienation. In this study, different historical periods of perceptions and different social types of societies are considered, so that the direction of perceptions is not presented only in a particular context. But the interpretations and insights of sociologists go much further. However, the scholars included in this study are of interest to many sociological researchers for their thoroughness and accuracy.
In this paper, with the introduction, the general framework of the study and the method (analysis) are used, with the study divided into three main discussions, and finally reached the most important conclusions: For Vieber, disability is a universal condition, the individual feels vulnerable to the state, indicating submission, deprivation of freedom and loss of individual hegemony in the new society. According to Dorkaim, human isolation is much more common in modern societies than in traditional ones. From Marx’s understanding capitalism and socialism are forms of advanced industrial society whose consequences are alienation. For Melz, alienation is a flaw in the fit between what actually happens and what ought to happen under the circumstances. For Bourdieu, symbolic capital was the main cause of alienation

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان [English]

  • alienation
  • political alienation
  • sociological theory