Document Type : Original Article
Authors
1 بەشی جوگرافیای// كۆلێژی زمان و زانسته مرۆڤایهتیهكان// زانكۆی گهرمیان
2 بەشی جوگرافیای// كۆلیژی پهروهرده // زانكۆی گهرمیان
Keywords
(1) عبدالرزاق عباس حسین، جغرافیة المدن، مكتب بغداد للطباعة، بغداد، 1973، ص35.
(2) جمال حمدان، جغرافیة المدن،ط3، عالم الكتب، قاهرة، 1977، ص272.
(3) صبري فارس الهیتي- صالح فلیح حسن،جغرافیة المدن، ط2، دار الكتب للطباعةو النشر، بغداد، 2000، ص43.
(4) هاوڕێ یاسین محهمهد ئهمین، لێكۆڵینهوهیهك له جوگرافیای ههرێمی كوردستانی عێراق، چاپی یهكهم، چاپخانهی چوار چرا، سلێمانی، 2011، ل38.
)5 (Sudeepta Adhikari, Political Geography, first publisher. New Delhi. India,2010, p189.
(6) معتز جاسم محمد البیاتي، التحلیل لعملیة تحرك المواد في بعض مقاطع سلسلة تلال نفط داغ بأستخدام GIs,RS، رسالة ماجستیر(غیرمنشورة)، كلیة التربیة، جامعة تكریت، 2016، ص39.
(7) درمیناخ، هیرفه، میشال بیكویه، السكان والبیئة، عویدات للنشر والطباغة، بیروت، لبنان،2005 ص20.
(8) كامهران تاهیر سهعید، كۆیه( لێكۆڵینهوهیهك له جوگرافیای ههرێمی)، چاپی یهكهم، چاپخانهی تیشك، سلێمانی، 2008، ل86.
(9) قانع ڕهشید ئیبراهیم، ئاوهسپی له چاوگهوه بۆ ڕێژگه، گۆڤاری ڕهنگین، ژماره 142، 2000، ل59.
(10) فؤاد عبدالوهاب العمري، تحلیل الخصائص الهیدروجیوموفولوجیة لرافد طوزجای ـ نهر العظیم، مجلة الأستاذ، العدد28، كلیة التربیة ابن رشد، جامعةبغداد، 2002، ص11.
(11) صفاء عدنان جاسم، التقییم الجیومورفولوجي لمنطقة طوزخورماتو باستخدام التقنیات الجغرافیة، رسالة ماجستیر(غیرمنشورة)، كلیة التربیة، جامعة تكریت، 2008، ص33.
(12) أحمد محمد صالح عزي، التقیم الجیومورفولوجي ألیة التغیرات الهندسیة لشكل حوضي طوزجاي وادي شیخ محسن/ نهر العظیم، أطروحة دكتورا، (غیر منشورة)، كلیة التربیة أبن رشد، جامعة بغداد، 2005، ص40.
(13) ئهحمهد حهمید گهرمكي، شاری خورماتوو (جوگرافی ـ مێژوویی ـ ئیداریی نهتهوهیی)، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕوون، سلێمانی، 2005، ل13.
(14) ئازاد جلال شریف، سهرچاوهو دهرامهتی ئاو، كتێبی سهنتهری برایهتی، چاپی دووهم، ههولێر، 1999، ل135.
(15) صباح عثمان البیاتي، التوطن الصناعي في قضاء طوزخورماتو، رسالة ماجستیر(غیر منشورة)، كلیة التربیة، جامعة تكریت، 2009، ص45.
(16) حهسهن بارام، چهند لاپهڕهیهك له مێژووی خورماتوو، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕهههند، سلێمانی، 2007، ل75.
(17) مدیریة ماء صلاح الدین، مركز ماء الطوزخورماتو، الشعبة الفنیة، بیانات غیر منشورة، 2022.
(18) وزارة الري، دائرة ري الطوز، قسم التخطیط والمتابعة، بیانات غیر منشورة، 2022،
(19) مدیریة ماء صلاح الدین، مركز ماء الطوزخورماتو، الشعبة الفنیة، مصدر سابق.
(20) فوزي سهاونه، جغرافیة السكان، الطبعة اڵاولی، عمان، 2003، ص15.
(21) عبداللة عطوي، جغرافیة السكان، دار النهضةالعربیةللطباعة والنشر، بیروت، 2001، ص49.
* گهشهی ساڵانهی دانیشتوان بهم هاوكێشهیه دۆزراوهتهوه.
R ڕێژهی گهشهی ساڵانه.
T ژمارهی ساڵانی نێوان دوو سهر ژمێری .
P1 ژمارهی دانیشتوان له دواین سهر ژمێریدا.
PO ژمارهی دانیشتوان له سهر ژمێری ڕابردوو.
Source: Unite national, Demographic, Year book, New York,1970, p20.
(22) دكتور محمد عبدالغنی سعودي، الجغرافیة السیاسیة المعاصرة، مكتبة الأنجلو المصریة، قاهرة، 1997، ص87.
(23) د. سفین جلال فتح اللة، بچینهو بنهماكانی زانستی جوگرافیای سیاسی، چاپی یهكهم، چاپخانهی نارین، ههولێر، 2014، ل156.
(24)د.خلیل ئیسماعیل محهمهد، دابهشبوونی جوگرافی ونهتهوهی كورد له عێراقدا، گۆڤاری سهنتهری لێكۆڵینهوهی ستراتیجی، ژماره2،ساڵی دووهم، 1993، ل19.
** لهسه ژمێری ساڵی1977حكومهتی بهعس كوردی فهیلی جیاكردۆتهوه له نهتهوهی كورد كه ژمارهیان(319)كهس بوه بهڕێژهی(09,1%)لهسهر ئاستی شاری دوزخورماتوو،بهڵام لهسهر ئاستی قهزا(345)كهس بوون به ڕێژهی(06,0%)، ئێمه ئهم ژمارانهمان خستۆته سهر نهتهوهی كورد له خشتهكهدا، چونكه بهعس بۆ كهمكردنهوهی ژمارهی كورد ههموو ڕێگایهكی گرتۆتهبهر، ئهمه سهرهڕای ئهوهی فهیلیهكان كوردی ڕهسهنن.
*** 98,2كم2 زهوی ئیفراكراو نهكراله سنوری شارهوانی دوزخورماتوودا ههیه وهك له نهخشهی(2و3)دا دهردهكهوێت.
(25) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهرێز(حهسهن بارام) له بهرواری21/1/2022.
(26) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهرێز(مامۆستا عادل حاجی غفور) كهسایهتی دوزخورماتوو، له بهرواری22/1/2022.
(27) محهمهد ڕهشید محهمهد، خورماتوو شارێك له نێوان میراتیهكانی ڕژێمی بهعس و ئازادیهكانی دوای داگیركردنی عێراق2003ـ 2010، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕهههند، سلێمانی، 2013، ل307ـ 308،
(28) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(كهریم سهمین عهلی) ئهنجومهنی پێشووی گهڕهكی ڕزگاری، له بهرواری1/3/2022.
(29) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(كازم عبدل حسین عباس جایرلی)، ئهنجومهنی گهڕهكی ئیمام ئهحمهد، له بهرواری1/3/2022.
(30) محهمهد ڕهشید محهمهد، سهرچاوهی پێشوو، ل299.
(31) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(كهریم موختار) ئهنجومهنی پێشووی گهڕهكی تهئاخی، له بهرواری2/3/2022.
(32) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(مامۆستا بورهان عادل)، له بهرواری28/2/2022.
(33) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(حهیدهر حهمید)، ئهنجومهنی گهڕهكی بنار، له بهرواری29/2/2022.
(34) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(مامۆستا ئهمین نهوجولی)، كهسایهتی خوێندهوار و بهتهمهنی شارهكه، له بهرواری4/3/2022.
(35)چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(ئهندازیار محهمهد عباس)،سهرۆكی پێشوی شارهوانی خورماتوو، له بهرواری5/3/2022.
(36) چاوپێكهوتن لهگهڵ بهڕێز(سهباح كهریم سنگوری)، ئهنجومونی گهڕهكی كۆماری، له بهرواری5/3/2022.
(37) كولن فلنت،جغرافیة الحرب والسلام من معسكرات الموت إلی الحراك الدبلوماسي(الجزء الثانی)، ترجمة/ عاطف معتمد وأخرون، ط1، المركز القومی للترجمة، القاهرة، 2017، ص242.
لیستی سهرچاوهكان:
یهكهم:سهرچاوه كوردیهكان: أـ كتێب:
2ـ بارام،حهسهن ، چهند لاپهڕهیهك له مێژووی خورماتوو، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕهههند، سلێمانی، 2007.
ب ـ گۆڤار:
ج ـ چاوپێكهوتنهكان:
دووهم: سهرچاوه عهرهبیهكان: أـ كتێب:
ب ـ تێزی دكتورا:
ج ـ نامهی ماستهر:
د ـ گۆڤار:
هـ ـ فهرمانگه حكومیهكان:
سێیهم: سهرچاوهی ئینگلیزی:
ئهنتهرنێت: