بە زمانی کوردی:
١. ئەوڕەحمانی حاجی مارف، (١٩٧٥)، وشەی زمانی كوردی، گۆڤاری كۆڕی زانیاری كورد، بەغدا.
٢. ئیبراهیم ئەمین باڵدار، (١٩٩٢)، الف و بێ، مطبعة الساحة العامة، بغداد.
٣. احمد محمود خلیل، (٢٠١٠)، مێژووی كورد لە شارستانیەتی ئیسلامدا، و: زرار علی، چاپی یەكەم، چاپخانەی پەیوەند، سلێمانی.
٤. بەدران ئەحمەد حبیب، (٢٠٠٥)، فەرهەنگی زاراوەگەلی ڕاگەیاندن، ئینگلیزی - كوردی – عربی، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر.
٥. بەكر عومەر علی، (٢٠٠٠)، میتافۆڕ لە ڕوانگەی زمانەوانییەوە، نامەی دكتۆرا، كۆلێژی زمان، زانکۆی سلێمانی.
٦. بەكر عومەر علی و شێركۆ حمە ئەمین (٢٠٠٦)، زار و شێوەزار، چاپی یەكەم، چوارچرا، سلێمانی.
٧. تابان محەمەد سعید، (٢٠٠٨)، گەشەسەندن و پوكانەوەی گەنجینەی وشە لە زمانی كوردیدا، نامەی ماجستێر، كۆلێژی زمان، زانكۆی سلێمانی.
٨. حسین محمد عزیز، (٢٠٠٥)، سەلیقەی زمانەوانی و گرفتەكانی زمانی كوردی، چاپی دووەم، سلێمانی.
٩. ڕەفیق سابیر، (٢٠٠٨)، بەستانداردكردنی زمانی كوردی و ئەلف و بێی كوردی، چاپی یەكەم، دەزگای سەردەم، سلێمانی.
١٠. ڕەفیق شوانی (٢٠٠١)، چەند بابەتێكی زمان و ڕێزمانی كوردی، دەزگای موكریان، هەولێر.
١١. ڕەفیق شوانی، (١٩٩٨)، كاریگەری بزوتنەوەی كورد و فراوانبوونی فەرهەنگی وشەی زمانی كوردی، گ: كاروان، ژ. (١٢٧).
١٢. ڕۆژان نووری عەبدوڵڵا،(٢٠٠٧)، فەرهەنگی زمان و زاراوەسازی كوردی، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
١٣. سەلام ناوخۆش و نەریمان خۆشناو، (٢٠٠٩)، زمانەوانی، بەرگ: (یەكەم ، دووەم، سێیەم)، چاپی یەكەم، چاپخانەی منارە، هەولێر.
١٤. عەبدوڵڵا رسول عەبدوڵڵا، (٢٠١٣)، عەشیرەتی مەنگوڕ، ئینستیتۆی كورد و و كوردستان، چاپی یەكەم، چاپخانەی شڤان، سلێمانی.
١٥. عەبدوڵڵا غفور محمد، (2000)، جوگرافیای كوردستان، چاپی دووەم، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر.
١٦. علی خدر علی، (٢٠١١)، ژیانی بناری قەندیلی جاران، چاپی یەكەم، كتێبخانەی گشتی، سلێمانی.
١٧. عبدالمحسن بنی ویس علی، (١٩٨٧)، چەند زاراوەیەكی ڕەسەن، گ: ڕۆشنبیری نوێ، ژ (١١٤).
١٨. فوئاد حمە خوڕشید، (١٩٨٥)، زمانی کوردی – جوگرافیایی دیالێکتەکانی، چاپخانەی افاق عربیة، بەغدا.
١٩. قەیس كاكل تۆفیق، (٢٠٠٧)، ئاسایشی نەتەوەیی و پلانی زمان، چاپی یەكەم، دەزگای ئاراس.
٢٠. كامل حسن البصیر، (١٩٧٩)، زاراوەی كوردی، چاپخانەی زانكۆی سلێمانی.
٢١. مەلا علی ئەبوبەكرێ، (٢٠٠٤)، مردووەژی، چاپی یەكەم، سەنتەری سەهەند، سلێمانی.
٢٢. محمد معروف فتاح، (١٩٨٥)، شێوازی ئاخاوتن لەناو ئافرەتانی سلێمانیدا، گ: ڕۆشنبیری نوێ، ژ. (١٠٧).
٢٣. محمد معروف فتاح، (١٩٩٠)، زمانەوانی، كۆلێژی ئاداب، زانكۆی سەلاحەددین.
٢٤. محمد محوی، (٢٠٠٩)، مۆڕفۆلۆجی و بەیەکداچوونی پێکهاتەکان، بەرگی یەکەم، سلێمانی.
٢٥. نەریمان عەبدوڵڵا خۆشناو و ئیدریس عەبدوڵڵا، (٢٠٠٩)، كوردۆلۆجی، چاپی یەكەم، چاپخانەی منارە، هەولێر.
٢٦. یوسف شەریف سعید، (٢٠٠١)، كۆمەڵێ نووسەر تایبەت بە سیمیناری فەرهەنگی، گ: نووسەری نوێ، ژ. (١٩)، وەزارەتی ڕۆشنبیری، هەولێر.
بە زمانی عەرەبی:
٢٧. ابراهيم انيس، (١٩٧٢)، من أسرار اللغة، الطبعة الرابع، الانجلو، القاهرة.
٢٨. حاتم صالح الضامن، (١٩٩٠)، علم اللغة، المطبعة التعلم العالي، الموصل
٢٩. حسام البهناوي، (٢٠٠٤)، العربية النصحي و لهجاتها، الثقافة الدينية، القاهرة.
٣٠. عبدالستار طاهر شريف، (١٩٨٧)، الذخيرة اللغوية عند الطفل الكردي في منطقة كردستان، دار الثقافة الكردية، بغداد.
٣١. علي عبدالواحد الوافي، (١٩٩٦)، نشأاللغة عند الانسان وانطفل، مكتبة غريب، قاهرة.
٣٢. محمود السعران، (١٩٨٥)، اللغة والمجتمع، المطبعة الاهلية، بنغازي.
٣٣. محمد حسين عبدالعزيز، (١٩٨٣)، مدخل الي علم اللغة، دار النمو.
٣٤. محمد علي الخولي، (١٩٨٢)، معجم علم اللغة النظري - مكتبة لبنان، بيروت.
٣٥. نايف خرما، (١٩٨٧)، أضواو علي الدراسات اللغوية المعاصرة، كويت.
چاوپێكەوتن:
٣٦. حەمەد عەوڵا وسوو، فۆلکلۆر، هەڵشۆ، 12/7/2022).
٣٧. علی احمد رسول، سەنگەسەر، 3/7/2022.
٣٨. محمد محمود ملا، ژاراوە، 18/7/2022.
٣٩. محمد علی عەبدوڵڵا، قەڵادزێ، 14/7/2022.
٤٠. (وەسمان علی ڕەسو، فۆلکلۆری ناوچەی پشدەر، ئیسێوە، 28/6/2022)
