تحلیل گفتمان انتقادی، بررسی زبان در بافت موقعیتی و اجتماعی است. این رویکرد به کاربرد زبان در حوزه‌ای خاص و بررسی تحولات اجتماعی و فرهنگی موثر بر ساختار زبان می‌پردازد. به زعم فرکلاف، تحلیلِ گفتمان تلفیق متن و اجتماع آن با ساختار زبان است که بر همین مبنا در تحلیل متون سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین را در نظر می‌گیرد. گفتمان‌ها بازنمایی زندگی اجتماعی هستند که در موقعیت‌های گوناگون با رخنه در زندگی روزمره در پی ساخت جهان قاعده‌مند هستند. تحلیل هر گفتمان سه منظر دارد؛ تحلیل صورت‌ها و ساختارهای نشانه‌دار نحوی که معرف دیدگاه نویسنده است، کاربرد صناعات ادبی که نقشی مهم در شخصی سازی زبان دارد و تحلیل ماهیت کلام ادیبانه که راه ارتباطی موثری در خدمت به اجتماع است. هدف پژوهش پیش رو بیان سبک تحلیل گفتمان شیخ مراد زنگنه در دیوان «گولزاری کربلای عشق» به شیوۀ توصیفی _ تحلیلی است و در پی پاسخ به این سوال که کاربرد زبان و کردار گفتمانی در این دیوان چگونه است.