سیمیۆلۆژیاى كات له‌ شیعری (مینە جاف)دا

جۆری توێژینه‌وه‌ : Original Article

نوسه‌ران

بەشی زمانی کوردی، کۆلێژی پەروەردەی بنەڕەت، زانکۆی گەرمیان، هەرێمی کوردستان – عێراق

پوخته‌
(سیمیۆلۆژیا) ئاماژه‌، یاخود نیشانه‌، له‌ ڕه‌خنه‌ی هاوچه‌رخدا پێگه‌ و ڕۆڵی به‌رچاوی خۆی هه‌یه‌، هۆكاری ئه‌م ڕۆڵه‌ گرنگه‌ی ئه‌م زانسته‌ش بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، كه‌ فره‌ ڕه‌هه‌نده‌ و پەلوپۆی بۆ زانسته‌كانی تریش هاویشتووه‌، هه‌روه‌ها ئه‌ركێكی گرنگی هه‌یه‌ له‌ بونیادنانه‌وه‌ی واتای ده‌قدا، واتا وه‌كوو فۆرم و سیما و دیوی ده‌ره‌وه‌ ناڕوانێته‌ ده‌قی ئه‌ده‌بی، به‌ڵكوو شۆڕده‌بێته‌وه‌ بۆ قۆڵایی  ده‌قه‌كان و له‌ وێوه‌ كار له‌ سه‌ر ئاشکراکردنى واتاى شاراوە دەقەکان دەکات.
    سیمیۆلۆژیا، له‌ پێناوی به‌ده‌ستهێنانی واتادا هه‌وڵی ئه‌وه‌ ئه‌دات، كه‌ قاڵبی فۆرمی وشه‌ و ڕسته‌كان تێكبشكێنێت، بۆیه‌ سیمیۆلۆژیای كاتیش وه‌ك به‌شێك له‌ لایه‌نه‌ فره‌ڕه‌هه‌ند و گشتییه‌كه‌ی سیمیۆلۆژیا هه‌میشه‌ له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه‌، كه‌ سنوری ئه‌و وشه‌ و ڕستانه‌ ببه‌زێنێت، كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌كاته‌وه‌ هه‌یه‌، بۆ ئه‌وه‌ی له‌م ڕێگه‌یه‌وه‌ ڕاڤه‌ی نوێ ببه‌خشێت به‌ ئه‌و ده‌قانه‌ی، كه‌ له‌ ژێر هه‌ژموونی كاتدان.




     ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌، بە ناونیشانى (سیمۆلۆژیای كات له‌ شیعرى (مینە جاف[1])دا)  هۆکارى هەڵبژاردنیشى بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، کە تاکوو ئێستا هیچ کارێک لەسەر کات لە شیعرى ئەم شاعیرەدا نەکراوە. ئامانج لەم توێژینەوەیە قوڵبوونه‌وه‌ و ده‌ستنیشانكردن و ڕاڤه‌كردنی (دال) و (مدلول)، نیشانه‌ و نیشانه‌بۆكراو له‌ شیعره‌كانی شاعیردا. لە نووسینى ئەم توێژینەوەیدا سود لە چەند میتۆدێکى وەکوو (سیمیۆلۆژیا، وەسف و شیکاریى) وەرگیراوە. توێژینه‌وه‌كه‌ دوو به‌شی سه‌ره‌كی له‌خۆگرتووه‌، هه‌رچی به‌شی یه‌كه‌مه‌ بۆ لایه‌نی تیۆریی ته‌رخانكراوه‌ و تێیدا باس لە چه‌مك و پێناسه‌ی سیمیۆلۆژیا و سیمیۆلۆژیای كات ‌ و مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی سیمۆلۆژیا و كات كراوه‌، به‌شی دووه‌میش بۆ سیمیۆلۆژیای كات له‌ شیعره‌كانی مینه‌ جافدا ته‌رخانكراوه‌، دواتریش گرنگترین ئه‌نجامه‌كان و لیستی سه‌رچاوه‌كان و پوخته‌ی توێژنه‌وه‌كه‌ به‌ زمانی عه‌ره‌بی و ئینگلیزی خراونه‌ته‌ ڕوو.
 
[1] (محمد امین کریم بەگى فەتاح بەگى حەمە پاشاى جاف)، نازناوى مینە جافە، لە ساڵى ١٩١١ ز لە قەلاى شێروانە لەدایکبووە و لە ساڵى ١٩٦٥ز لە شارى بەغداد کۆچى دواى کردووە و لە گۆڕستانى سەید خەلیل نێژراوە. بڕوانە (جاف، ١٩٩٠: ٣)

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

Crossmark

ناونیشانی توێژینه‌وه‌ English

سیمیۆلۆژیاى كات له‌ شیعری (مینە جاف)دا

نوسه‌ران English

مەریوان احمد
ئەکرەم خورشید
بەشی زمانی کوردی، کۆلێژی پەروەردەی بنەڕەت، زانکۆی گەرمیان، هەرێمی کوردستان – عێراق
پوخته‌ English

              Semiotics is the science of signs that studies linguistic and non-linguistic signs, evidence and symbols, and it is called (semiology) in Western criticism. It has an important role in analyzing texts and revealing meanings, as it goes beyond the operative to what is visual. There are many semiology trends and schools in the field of Western thought. The aim of the study of semiology and applied texts is to search for meaning and significance and extract the logical and semantic generating structure of the texts.
               Semiotics seeks to break the form of words and sentences in order to obtain meaning. that The semiology of time, as part of the multidimensional and general aspects of semiology, always tries to break the boundaries of words and sentences related to time, to give a new meaning to texts that are dominated by time.
              This research focuses on the temporal signs in the poems of (Muhammad Amin Karim Beg Al-Jaf), known as (Mina Jaf 1911-1965). For the purpose of diving into the inner meanings and defining the signifier and the signified in his poems, Therefore, the research includes two main chapters. The first chapter is devoted to theoretical aspects and discusses the concept and definition of semiotics, the semiotics of time and time, and the history of the emergence of semiotics. As for the second chapter, it was devoted to temporal signs in the poet's poems, followed by the most important results, then a list of sources and references, and a summary of the research in both Arabic and English.

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان English

سیمیۆلۆژیا
کات
شیعر
مینە جاف