جۆری توێژینه‌وه‌ : Original Article

نوسه‌ر

سەنتەری نێودەوڵەتی فێرکاری زمانی فارسی لە زانکۆی کوردستان‌، پارێزگای کوردستان، ئیران

پوخته‌

              نووسەران لەکاتی وەسفی کەسایەتییەکان لە پەخشانا، زۆر جار قەڵەم ئاوەڵا ئەکەن و خواست و ویستی خۆیان بە خولقاندنی جوانکاری دەردەبڕن، مەبەستەکانی خۆیان بە نهێنی وەدەر دەخەن.
عطار لە تذکرة الاولیا کاتێک وەسفی پیاوانی‌خوا دەس پێ دەکات لە سەرەتاوە خۆینەر بەدوایی خۆیا ڕائەکێشێت و مامۆستا عەلائەدین سەجادیش هەر بەم شێوە لە مێژووی ئەدەبی کوردی سەرەتایی وتارەکەیی دەس پێ دەکات.
لێکۆڵینەوەو شڕوڤەی ئەم بابەتانە، وەدەرخستنی مەبەستەکان، ناساندنی وەبەرەی داهاتوو و وردبوونەوەی زانایانە زۆر پێوستە تا نادیارەکان دەرکەون، نەناسراوەکان بناسرێن، جوانییەکان دەرخرێن و دەوڵەمەندی زمانەکان بانگەواز بکرێن و بەرەی داهاتوو بە خۆیان باوەڕیان هەبێ کە خاوەنی زمانێکن کە زۆر دەوڵەمەندە وە پێویستی بە پاراستنە.
ئەم وتارە، بەراوردی ئەم پێداهەڵگوتانەیی سەرتاییە لە  دوو کتێبی تذکرة الاولیا و مێژووی ئەدەبی کوردی، لە دوو زمانی  فارسی و کوردی بە شیوەیی کتێبخانەیی و لێکدانەوەیی ناوەڕۆک، لێکداوەتەوە. دەرەنجامەکان باس لە وێکچون و جیاوازیەکان بەرهەمەکان دەکەن، هەر دوو نووسەر توانایی و لێهاتوویی خۆیانیان پیشان داوە کە گەیشتنەتە لووتکە، کورتبڕی خاڵێکی بەرچاوە، تاڕادەێک کارتێکەری و ڕەنگ وەخۆگری  لە دەرو و ناوەو تیا بەدی ئەکری.




زۆرینەیان ژنانی ئاسایین و پلەوپایەیێکی کۆمەڵایەتیی بەرزیان نییە بەڵام سەرەڕای ئەوەش هەوڵی سەرخستنی دۆزی کۆمەڵایەتی و ئابووریی خۆیان دەدەن. لەزۆربەی گێڕانەوەکاندا ژنان هەبوونی سەربەخۆیان لە ناو دەقەکاندا هەیە و بینەری گوتار و ئاخاوتنی ژنانەیین

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

ناونیشانی توێژینه‌وه‌ [English]

The paper "Comparison of the Description of the People at the Beginning of Stating the Characters in Tazkirat al-Awliya of Attar Neyshabouri and the Mejuy adabi kurdi by Ala'edin Sajjadi "

نوسه‌ر [English]

  • Habiballah Salimy

سەنتەری نێودەوڵەتی فێرکاری زمانی فارسی لە زانکۆی کوردستان‌، پارێزگای کوردستان، ئیران

پوخته‌ [English]

The author let the pen go and express what they like, reveal their goals implicitly, embellish the unspoken with glorious language, and hide small points in the labyrinth that will not be understood except with special care while describing characters in prose.
When Attar fascinates the reader when he describes the men of God in Tazkirat al-Awliya, and Ala'edin Sajjadi describes the same in the Mejuy adabi kurdi at the beginning of the introduction of individuals.
Explaining these issues, revealing goals, introducing them to the next generation, and careful scientific studies are necessary to reveal the hidden, to recognize the unknown, to reveal the beauties, and to declare the richness of languages ​​so that the next generation believes they have a rich language protecting which is essential. This paper compares the descriptions at the beginning of two books, Tazkirat al-Awliya and Mejuy adabi kurdi, written both in Persian and Kurdish. The method was library carried out with content analysis approach. The results showed the commonalities and differences between the two languages ​​in different fields, and the two authors have peaked their special skills in descriptions, whose brevity is par excellence, so that to some extent the effect and effectiveness could be studied in the internal and external structure

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان [English]

  • Attar
  • Sajjadi
  • prose
  • description
  • سەرچاوە کوردیەکان:

    • پارسا، سیداحمد.(1397). جوانکاری لە ئەدەبی کوردیدا، بەشێوازێکی نۆی، سنە، نالی.
    • پارسا، سیداحمد.(1397). ڕوونبیژی لە ئەدەبی کوردیدا، سنە، نالی.
    • سەججادی، عەلائەددین.(1395). مێژووی ئەدەبی کورد. سنندج، کوردستان.
    • سەججادی، عەلائەددین.(1392). دەقەکانی ئەدەبی کوردی، سنندج، کوردستان.
    • مەحوی، موحەممەد.(1984).دیوان، لێکدانەوەو لێکوڵینەوە ملاعبدالکریم مدرس حەمەی مەلاکەریم، بەغدا، کتێبخانەی نیشتمان.

    سەرچاوە فارسییەکان:

    • امین‌مقدسی، ابوالحسن.(1386). ادبیات تطبیقی،تهران، دانشگاه تهران.
    • حافظ، شمس‌الدین محمد.(1320).دیوان حافظ، بە تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی، تهران، زوار.
    • خطیبی، حسین.(1375). فن نثر در ادب پارسی، تهران، زوار، دوم.
    • رحیمیان، هرمز.(1391). ادبیات معاصر نثر، ادوار نثر فارسی از مشروطیت تا انقلاب اسلامی، تهران، سمت، هفتم.
    • سعدی، مصلح الدین.(1374). گلستان سعدی، تصحیح غلامحسین یوسفی، تهران، خوارزمی، چهارم.
    • شمیسا، سیروس.(1381).سبک شناسی نثر، تهران، میترا، ششم.
    • شورل، ایو.(1389). ادبیات تطبیقی،وەرگێر طهمورث ساجدی، تهران، امیرکبیر، دوم.
    • عطار نیشابوری، فریدالدین.(1388). تذکرة الاولیا، مصحح رینولد ا. نیکلسون، تهران، هرمس.
    • فسایی، رستگار.(1390). انواع نثرفارسی، تهران، سمت، سوم.
    • هلال، محمد غنیمی.(1390). ادبیات تطبیقی، وەرگێڕ سیدمرتضی آیت اللە زادە شیرازی، تهران، امیرکبیر، دوم.

     

    سەرچاوە وتارەفارسییەکان:

    • جبری، سوسن،(1388). موضوع نگرش و زبان در کشف الاسرار، کاوش نامە، شمارە 19، صص 96-71.
    • جهانگیری، محمد.(1397). معیارهای تمیز وقایع خیال منفصل در تذکرة الاولیا بە روش هانری کربن، ادبیات عرفانی دانشگاه الزهرا، سال دهم، شمارە 19صص 173-157.

     

    • کلاهچیان، زهرا و همکاران.(1398). تحلیل کارکرد عناصر بلاغی در نثر شاعرانە تذکرة الاولیا، پژوهش های ادب عرفانی،سال سیزدهم، شمارە اول، پیاپی 40، صص 138-111.

    سەرچاوە وتارە کوردییەکان:

    • شەرەفکەندی، عبدالرحمان( هەژار).(1364). یادی سەججادی، گۆڤاری سروە، ساڵی یەکەم، اورمیە، صص 25-21.