زانکۆی گەرمیان Journal of Garmian University 23100087 11 2 2024 06 01 زمان وه‌كو ئامرازێكی كاریگه‌ری توندوتیژی زاره‌كی و تاوانه‌ زمانییه‌كان (جنێو و هه‌ڕه‌شه‌كردن به‌ نموونه‌) زمان وه‌كو ئامرازێكی كاریگه‌ری توندوتیژی زاره‌كی و تاوانه‌ زمانییه‌كان (جنێو و هه‌ڕه‌شه‌كردن به‌ نموونه‌) 1 11 198880 10.24271/garmian.2024.11k01 KU پێشکەوت مەجید محەمەد بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی گەرمیان، وەزارەتی پەروەردە، هەرێمی کوردستان – عێراق Journal Article 2024 06 25 ئەو پەیوەندییەی لەنێوان زمان و كۆمەڵدا هەیە بە كۆمەڵێك یاسای كۆمەڵایەتی و یاسای دادوه‌ری ڕێكخراوە، بە ئامانجی پاراستن و بەردەوامیدان بە پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان و بونیادنانى كۆمەڵگایەكى زمان تۆكمە و باڵاى پڕ لە جواندەربڕبن و دووركەوتنەوە له‌ به‌كارهێنانی ئه‌و ده‌ربڕاوه‌ زمانییانه‌ی، كه‌ توندوتیژی كۆمه‌ڵایه‌تی و تاوانی زمانییان لێده‌كه‌وێته‌وه‌، چونكه‌ زمان دیاریدەیەكى كۆمەڵایەتى و كەلتوورییه‌، تاكەكان ناچارن بەكارهێنانییەوە و دەبێت بەپێی یاسا دادوه‌ریی و كۆمەڵایەتییەكانى ئەو كۆمەڵه‌ ڕەفتاربكەن و شێوازى قسەكردنیشیان بەپێ ئه‌و یاسایانه‌ بێت، بە پێچەوانەوە دەرچوون لە یاساكان و جێبه‌جێنه‌كردنیان، تاك تووشی توندوتیژی و تاوانی زمانیی ده‌كاته‌وه‌ و به‌ سزایی جۆراوجۆر سزاده‌درێت.‌ ئەو پەیوەندییەی لەنێوان زمان و كۆمەڵدا هەیە بە كۆمەڵێك یاسای كۆمەڵایەتی و یاسای دادوه‌ری ڕێكخراوە، بە ئامانجی پاراستن و بەردەوامیدان بە پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان و بونیادنانى كۆمەڵگایەكى زمان تۆكمە و باڵاى پڕ لە جواندەربڕبن و دووركەوتنەوە له‌ به‌كارهێنانی ئه‌و ده‌ربڕاوه‌ زمانییانه‌ی، كه‌ توندوتیژی كۆمه‌ڵایه‌تی و تاوانی زمانییان لێده‌كه‌وێته‌وه‌، چونكه‌ زمان دیاریدەیەكى كۆمەڵایەتى و كەلتوورییه‌، تاكەكان ناچارن بەكارهێنانییەوە و دەبێت بەپێی یاسا دادوه‌ریی و كۆمەڵایەتییەكانى ئەو كۆمەڵه‌ ڕەفتاربكەن و شێوازى قسەكردنیشیان بەپێ ئه‌و یاسایانه‌ بێت، بە پێچەوانەوە دەرچوون لە یاساكان و جێبه‌جێنه‌كردنیان، تاك تووشی توندوتیژی و تاوانی زمانیی ده‌كاته‌وه‌ و به‌ سزایی جۆراوجۆر سزاده‌درێت.‌ https://jgu.garmian.edu.krd/article_198880_6fcd38cb4e58eb1c52db80adb9f9e9f2.pdf