هەرێمی کوردستان لە (٢٥ ئەیلولی ٢٠١٧) ریفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی ئەنجامدا، بەپێی ئەنجامەكان رێژەی بەشداری (٧٦%) بوو. لە كۆی بەشداربووانی ریفڕاندۆمەكە (٩٢.٧٣%) بەشداربووان بە بەڵی و (٧.٢%) بەشداربووان بەنەخێر دەنگیان دابوو. بەڵام ریفراندۆمەکە لێکەوتەی نێگەتیڤی گەورەی بەسەر هەرێمی کوردستاندا هێنا، بەتایبەتی لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان. ناوچە کوردستانییەکانی پارێزگای دیالە كە لەڕووی كارگێڕییەوە ناحیەی جەلەولا و ناحیەی سەعدییەی سەر بە قەزای خانەقین دەگرێتەوە، لەگەڵ قەزای بەلەدروز كە لەناحیەی ناوەند و ناحیەی مەندەلی و ناحیەی قەزانییە پێكهاتووە، هەروەها هەردوو ناحیەی جەبارە و قەرەتەپەی سەربە قەزای كفری دەگرێتەوە،كۆی گشتی ڕووبەری ناوچەی لێكۆڵینەوە دەكاتە (10250,9)كم². بۆ دەرخستنی کاریگەرییە نێگەتیڤەکانی ریفراندۆمەکە توێژینەوەکە چوار لایەنی گرنگی وەک نمونە وەرگرتووە کە راستەوخۆ پەیوەندی بەبوون و ستراتیژی نەتەوەیی هەیە. ئەوانیش (هەڵبژاردن و دەنگی کورد، لایەنی پەروەردەو فێرکردن، تەعریب و گۆڕینی باری دیمۆگرافی لەگەڵ لایەنی سەربازی). توێژینەوەکە گەیشتوە بەچەند دەرئەنجامێک لەوانە: کەمبوونەوەی دەنگی دەنگەدەرانی کورد لەهەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و ئەنجومەنی پارێزگاکان کەدوای ریفراندۆمەکە ئەنجامدراون، بەعەرەبکردن و گۆڕینی باری دیموگرافی لە بەرژەوەندی پێکهاتەی عەرەب بەشێوەیەکی بەرچاو و نادەستوری، ناسەقامگیری ئاسایش و کۆچپێکردنی بەزۆری دانیشتوانی کورد لەناوچەکە لەلایەن میلیشیاو گروپەکە چەکدارەکانەوە، هەروەها سەرهەڵدانی قەیرانی خوێندنی بەزمانی کوردیی و کەمبوونەوەی رێژەی خوێندکار لە قوتابخانە کوردییەکانی ناوچەکەدا.