ئەم توێژینەوەیە بە ناونیشانى (لێکدانەوەى چەمک بە پێی زانستى درککردن، زانیارییە شاراوەکانى کردەى پرس بە نموونە). بە پێی تیۆرەکانى ڕێزمانى گشتگیر (U.G)، کە ئەڤرام نوام چۆمسکی سەرمەشق و داهێنەرێتی؛ کە بەشێک لە تێڕوانینەکانى هاوڕایە لەگەڵ تێڕوانینی فەیلەسوفانى پێشووتر وەک؛ ئەفلاتون و راسل و دیکارت و هاریس، هتد...، هەرچەندە زۆرێک لە پسپۆرانى بوارەکە پشتگیرى بۆچوونەکانیان کردووە، وەک؛ جاکندۆف و کرۆز و جون روس و مارک بەیکەر، هتد...، هاوکات بە پێچەوانەیشەوە دژى بۆچوونى چەندین فەیلەسوفى پێش خۆى بووە، وەک؛ جۆن لۆک و بێرکلی و هیوم و سکینەر، هتد...، چونکە ئەوان لە ڕوانگەى پسپۆڕی زانستەکانى خۆیانەوە لە زمانیان ڕوانیووە، هەرچی چۆمسکییە وەک زانایەکى زمان، هەموو تیۆرەکانى لە خزمەتى زانستی زمانە، خاڵى گرنگ و جەوهەرى لە کارەکانیدا ئەوەیە؛ بۆچوونەکانى دەباتەوە بۆ ناو مێشک و لەوێوە ڕێکخستنەوەیان بۆ دەکات، لە بەرژەوەندیی رێزمانى گشتگیر (جیهانى)دا، بۆ بەرهەمهێنانى ڕستە، کە گەورەترین دانەى واتادارى زمانە. توێژینەوەکە لە سەر ئەم بنەمایانە لێکدانەوە بۆ چەمکى زمان دەکات و وابەستەی خۆیان دەکات، لە ناوەرۆکى تیۆریی توێژینەوەکەدا شرۆڤەیەکى گونجاو بۆ بۆچوونەکانى چۆمسکی کراوە، بۆ سەلماندن و بەدەستهێنانى ئامانجەکانى توێژینەوەکە و بەستنەوەى ناوەرۆک و ڕۆنانى کردەى پرس لە سەر بنەماى ڕێزمانى گشتی، ڕستەى پرسی زمانى کوردی بە پێی زانستى درککردن پۆلێن کراوە. توێژینەوەکە لە دوو بەش و ئەنجام و لیستى سەرچاوەکان پێکدێت؛ بەشی یەکەم کە سێ تەوەرە لایەنى تیۆریی توێژینەوەکە شیی کراوەتەوە، بەشی دووەمیش بۆ پۆلێنکردنى ڕستەى پرس لە سەر بنەماى چەمک تەرخانکراوە.