جۆری توێژینه‌وه‌ : Original Article

نوسه‌ران

به‌شی کوردی/ کؤلێژی په‌روه‌رده‌ی شاره‌زوور/ زانکؤی هه‌ڵه‌بجه‌

10.24271/jgu.2021.131367

پوخته‌

ئەم توێژینەوەیە بەناونیشانی (وێنەی شیعریی لە شیعرەکانی"سالم" دا)، تێیدا هه‌وڵدراوه‌ وەڵامی ئەم پرسیارانە بدرێته‌وه‌: مەبەست لە وێنەی شیعریی چییە؟ جۆرەکانی وێنەی شیعریی کامانەن؟ سەرچاوەکانی وێنەی شیعریی چین؟ بۆ ئه‌وه‌ش، وێنەی شیعریی و سەرچاوەکانی وێنەی شیعریی و جۆرەکانی وێنەی شیعریی، کراونه‌ته‌ پێوەر له‌ شیکردنەوەو ڕاڤەکردنی وێنەی شیعریی لە شیعرە کوردییەکانی "سالم" دا.





توێژینەوەکه،‌ که‌ به‌پێى ڕێبازی (وەسفیی شیکاری) ئه‌نجامدراوه، لە دوو بەشی سەرەکی و ئەنجام و لیستی سەرچاوەکان پێکهاتووە. بەشی یەکەم:  تێڕوانینێکی گشتییه‌ دەربارەی وێنەی شیعریی، که‌ دوو پار له‌خۆده‌گرێت، پاری یەکەم بۆ زاراوەو چەمکی وێنەی شیعریی، پاری دووەمیش بۆ تێڕوانینی ڕەخنەگران و لێکۆڵەران دەربارەی وێنەی شیعریی و بایەخی وێنەی شیعریی، ته‌رخانکراوه. بەشی دووەمیش، تایبه‌ته‌ به‌ وێنەى شیعریی لە شیعرەکانی "سالم"دا، که‌ له‌ سنورى دوو پاردا کارى تێدا کراوه‌، له‌ پاری یەکەمدا، جه‌ختکراوه‌ته‌ سه‌ر سەرچاوەکانی وێنەی شیعری لە شیعرەکانی " سالم"دا، له‌ پاری دووەمیشدا، جۆرەکانی وێنەی شیعریی لە شیعرەکانی "سالم"دا دیاریکراون و نموونه‌یان بۆ هێنراوه‌ته‌وه‌. لە کۆتایشدا، ئه‌نجامه‌کانى توێژینەوەکە له‌ چەند خاڵێکدا خراونەتەڕوو.

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

ناونیشانی توێژینه‌وه‌ [English]

Poetic Image in "Salm's Poems

نوسه‌ران [English]

  • Kanyaw b.abdullah
  • Ahmed Raheed mera

به‌شی کوردی/ کؤلێژی په‌روه‌رده‌ی شاره‌زوور/ زانکؤی هه‌ڵه‌بجه‌

پوخته‌ [English]

This research is under the title (Poetic Image in "Salm's Poems(
Researchers in this research answer the following questions:
 What is the poetic image?
What are the types of poetic image?
What are the sources of the poetic image?
Research Methodology: It is the (descriptive-analytical) method consisting of the poetic image, the sources of the poetic image, and the types of the poetic image to measure the analysis and interpretation of the poetic image in Kurdish "Salm" poems.
At the end of the research, we pointed to the most important results about the term poetic image, its origins and sources, and how to compose the poetic image in Kurdish "Salm" poems.
This research consists of two main chapters, conclusions and a list of sources in this way:
Chapter one: the overview of the poetic image.
The first topic: the concept and term of the poetic image.
The second topic: the view of critics and researchers about the poetic image and the importance of the poetic image.
Chapter Two: The poetic image in the poem "Salm".
The first topic: Sources of the poetic image in the poem "Salm".
The second topic: Poetic image types in the poem "Salm".

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان [English]

  • Poitic image
  • Metaphor image
  • Assimilation image
١-قورئانی پیرۆز
٢-ئەرستۆ، شیعر(پۆیەتیکا)،  وەرگێڕانی:محمد کمال، سلێمانی، ٢٠٠٩.
٣-ئیسماعیل تەنیا، وێنەی شیعریی لای ئەحمدی خانی، هەولێر، ٢٠١٥.
٤-ئومێد ئاشنا، ئەشکی باوان،  بەرهەمی بڵاونەکراوەو لەیادکراوی کامەران موکری، هەولێر، ٢٠٠١.
٥-بیتەر هاڵبێرگ و دانەرانی تر: تیۆری ئەدەبی و شێواز ناسی،  وەرگێڕانی: ئەنوەر قادر محمد، ٢٠١٠.
٦-جەبار ئەحمد حسێن، ئیستاتیکای دەقی شیعریی کوردی کوردستانی عێراق(١٩٥٠-١٩٧٠)،  سلێمانی،  ٢٠٠٨.
٧-حسێن کەلاری، شێواز لە هۆنراوەکانی "فەرهاد شاکەلی"دا، سلێمانی، ٢٠١١.
٨-حمە سەعید حەسەن، تاڤگەیەک لەزیو، سلێمانی، ٢٠٠٨.
٩-دیوانی سالم، مەلا عبدولکەریمی مودەریس، بەرگی یەکەم و دووەم، سلێمانی، ٢٠١٥.
١٠-دڵشاد عەلی، دیلان و تاقیکردنەوەی شیعریی، سلێمانی، ٢٠٠٧.
١١-دەریا جەمال حەوێزی، وێنەی ڕونبێژی لەکۆمەڵە شیعریی"شەهید بەتەنیا پیاسە دەکات"ی قوبادی جەلیزادەدا، سلێمانی، ٢٠٠٩.
١٢-سەعد فاروق شێخ بزێنی، بنیاتی هونەری لە شیعریی"ئەحمد موختار بەگی جاف"دا، هەولێر، ٢٠١١.
١٣-عەزیز گەردی، ڕەوانبێژی لەئەدەبی کوردیدا، بەرگی یەکەم، بغداد، ١٩٧٢.
١٤-عبدولقادر محمد ئەمین، وێنەی شیعریی لەڕێبازی ڕۆمانسی کوردیی، سلێمانی، ٢٠٠٢.
١٥-فەرهاد قادر کەریم، بنیاتی وێنە لەشیعرەکانی"حەمدی"دا،  سلێمانی، ٢٠٠٩.
١٦-کەمال مستەفا مەعروف، وێنە لەشیعرەکانی"قوبادی جەلیزادە"دا گۆڤاری زانکۆی سلێمانی، ژمارە (١٢)، ٢٠٠٣.
١٧-موحسین ئەحمد عومەر، فەرهەنگی ئەدەبی، سلێمانی، ٢٠١٢.
١٨-نەوزاد ئەحمد ئەسوەد،  فەرهەنگی زاراوەکانی ئەدەب و زانستە مرۆڤایەتییەکان،  سلێمانی،  2015 .
١٩-هاوژین سلێوە عیسا، بنیاتی وێنەی هونەری لە شیعری"شێرکۆ بێکەس"دا، سلێمانی، ٢٠٠٩.
٢٠-هەژار فەقێ سلێمان، سێبەری مانا، سلێمانی، ٢٠١٨.
٢١-هێمن عومەر خۆشناو، شیعرییەتی دەقی چیرۆکی کوردی، هەولێر، ٢٠٠٩.