جۆری توێژینه‌وه‌: Original Article

نوسه‌ران

کۆلێجی په‌روه‌رده‌ , زانکۆی گه‌رمیان

پوخته‌

ناونیشانى توێژینه‌وه‌که‌ (به‌راوردێکى ڕێنوس و کێشه‌کانى له‌ زمانى کوردى و فارسیدا)یه‌، له‌م توێژینه‌وه‌یه‌دا هه‌وڵدراوه‌، ڕووه‌ لێکچو و جیاوازه‌کانى ڕێنوسى هه‌ردو زمانه‌که بخه‌ینه‌ڕو‌،‌ ڕێبازى په‌سنیى به‌راوردى پێڕه‌وکراوه له‌ لایه‌که‌وه‌، چونکه‌ په‌سنى ڕێنوسى هه‌ردو زمانه‌که‌مان وه‌رگرتوه‌ و پاشان به‌راوردمان کردون به‌مه‌به‌ستى ‌نیشاندانى ڕووه‌ لێکچو و جیاوازه‌کانى ڕێنوسى هه‌ردو زمانه‌که، ئاشکرایشه‌ هه‌ردو زمانه‌که‌ سه‌ر به‌ هه‌مان خێزانه‌زمانن، له‌ لایه‌کى تریشه‌وه‌ ڕێبازى په‌سنیى به‌رانبه‌رى پێڕه‌وکراوه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌ ئه‌نجامى کۆمه‌ڵێک هۆکارى وه‌ک (دراوسێتى و بارزگانى و ئاینى و نه‌ژادو ...تد) به‌ تێپه‌ڕبونى کات ئه‌م زمانانه‌ له‌گه‌ڵ زمانه‌کانى تر به‌ریه‌کده‌که‌ون، که‌ سه‌ر به‌ هه‌مان خێزانه‌زمانن، یان خێزانه‌زمانى جیاوازن، به‌مه‌ش ململانێ و په‌یوه‌ندیى زمانى دروستده‌که‌ن و کاریگه‌ریى له‌سه‌ر یه‌کتر له‌ هه‌مو ئاسته‌کانى زماندا دروستده‌که‌ن، باشترین نمونه‌ش له‌به‌رده‌ست و بابه‌تى لێکۆڵینه‌وه‌که‌ بێت، به‌ریه‌ککه‌وتن و کاریگه‌ریى ڕێنوسى زمانه‌کانى کوردى و فارسى له‌گه‌ڵ زمانى عه‌ره‌بى و ئه‌و کێشانه‌ى، که‌ له‌ هه‌ریه‌ک له‌و زمانه‌دا هه‌ن.

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

یه‌که‌م/ به‌ زمانی کوردی:

1- ئه‌بوبه‌کر عومه‌ر قادر (2003)، به‌راوردێکى مۆرفۆسینتاکسى له‌ زمانى کوردى و فارسیدا، تێزى دکتۆرا، کۆلێجى زمان، زانکۆى سلێمانى، سلێمانى.

2-  ئه‌وڕه‌حمانی حاجی مارف (1986)، نوسینی کوردی به‌ ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی، به‌غداد.

3- ئومێد به‌رزان برزو و هێرش که‌ریم حه‌مید (2017)، به‌ریه‌ککه‌وتنى زمانه‌کان و ده‌وڵه‌مه‌ندکردنى فه‌رهه‌نگى زمانى، گۆڤارى زانکۆى ڕاپه‌ڕین، ساڵى چواره‌م، ژ (13).

4-                 ئومێد به‌رزان برزو (2013)، کاریگه‌ریی ئاینی ئیسلام له‌سه‌ر زمانی کوردی، گۆڤاری ئه‌کادیمیای کوردی، ژماره‌ (25)، هه‌ولێر.

5-  به‌کر عومه‌ر عه‌لی (2014)، چه‌ند لایه‌نێکی زمانه‌وانی، چاپی یه‌که‌م، چاپخانه‌ی هێڤی، هه‌ولێر.

6-                 جه‌مال عه‌بدول، وریا عومه‌ر ئه‌مین، فاروق عومه‌ر سدیق، ئازاد ئه‌حمه‌د مه‌حمود (2013)، ڕێنوسی کوردی به‌پێی بنه‌ما زانستییه‌کانی ڕێنوسی گشتی، چاپى دووه‌م، چاپخانه‌ى حاجى هاشم، هه‌ولێر.

7-                 غازى فاتح وه‌یس (1984)، فۆنه‌تیک، چاپی یه‌که‌م.

8-  که‌ژاڵ جهابخش محه‌مه‌د (2016)، دروسته‌ى ڕسته‌ى ساده‌ له‌ زمانى کوردى و فارسیدا، نامه‌ى ماسته‌ر، کۆلێجى په‌روه‌رده‌، زانکۆى گه‌رمیان، که‌لار.

9-  عه‌بدوڵڵا حوسێن ڕه‌سوڵ (2015)، چه‌ند باسێکی وردی زمانه‌وانی کوردی، چاپی یه‌که‌م، چاپخانه‌ی هێڤی، هه‌ولێر.

10-               مه‌سعود محه‌مه‌د (2011)، هه‌ندێ‌ بابه‌تی زمان و ڕێنوسی کوردی، چاپخانه‌ی ئاراس، هه‌ولێر.

11-               محه‌مه‌د مه‌عروف فه‌تاح (2011)، لێکۆڵینه‌وه‌‌ زمانه‌وانییه‌کان، چاپی یه‌که‌م، چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات، هه‌ولێر.

12-     محه‌مه‌د حوسێن عه‌لی زه‌هاوی (1999)، گیروگرفتی نوسینی کوردی به‌ ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی، نامه‌ی ماسته‌ر، زانکۆى ئیبن روشد، به‌غداد.

13-     وریا عومه‌ر ئه‌مین (2009)، ئاسۆیه‌کی تری زمانه‌وانی، به‌رگی یه‌که‌م، چاپی دووه‌م، چاپخانه‌ی ئاراس، هه‌ولێر.

دووه‌م/ به‌ زمانی عه‌ره‌بی:

14-            ابراهیم محمد ابراهیم محمد عثمان، مناهج البحث اللغوی ومدارسه: (arknowledge.net/2018/12/26/)

15- احمد طه حسانین سلطان (1991)، فی مناهج البحث اللغوی، مکتبة وهبة للطباعة والنشر.

16- أحمد سلیمان یاقوت (1985)، فی علم اللغة التقابلی دراسة تطبیقیة، دار المعرفة الجامعیة، الاسکندریة.

17- سمیه‌ کاظمى نجف ابادى، سید محمد رضا ابن الرسول، منصوره زرکوب (2015)، أسلوب الشرط بین العربیة والفارسیة (دراسة تقابلیة)، مجمع الذخائر الاسلامیة، طبعة الاولى، قم ـ ایران.

18- عبده‌ الراجحی (1995)، علم اللغة التطبیقی وتعلیم العربیة، دار المعرفة الجامعیة، الاسکندریة.

19- عمر ابن عثمان ابن قنبر سیبویه (1988)، هذا الباب طرد الابدال فی الفارسیة، مکتبة الخانجی، الطبعة الثالثة، القاهرة.

20- ر.هـ‌. روبنز (1997)، موجز تاریخ علم اللغة، ترجمة/ د. أحمد عوض، عالم المعرفة، الکویت.

21- ماریو باى (1998)، أسس علم اللغة، ترجمة وتعلیق/ أ.د. أحمد مختار عمر، الطبعة الثامنة، عالم الکتب، القاهرة.

22- محمود فهمی حجازی (2010)، علم اللغة العربیة، دار غریب للطباعة والنشر والتوزیع، الکویت.

23- یوسف الهلیس (1976)، تطویر دراسة اللغة العربیة من خلال مقابلتها باللغات الاخرى، مجله‌ المعرفة، العدد (178)، دمشق، السوریة.

24- نعمة رحیم العزاوی (2001)، مناهج البحث اللغوی بین التراث والمعاصرة، مطبعة المجمع الدولی.

25- نادیة رمضان النجار (2014)، مناهج البحث فی اللغة والنحو، مؤسسة حورس الدولیة، الاسکندریة.

سێیه‌م/ به‌ زمانی فارسى:

26-  اعظم رستمى، حدائق رضائى، عادل رفیعى (1392)، تأثیر عمق خط بر خطاهاى املایی فارسى دانش آموزان آذرى زبان، ثذوهش نامةى آموزش زبان فارسى بة غیر فارسى زبانان (علمى ـ ثذوهشى)، سال دوم، شمارةى سوم، دانشطاة اصفهان.

27-  بهروز محمودى بختیارى (1379)، خط فارسى مناسب یا نارسا ؟، آموزش زبان و ادب فارسى، شمارة (55)، تهران.

28-  حسن انورى، حسن احمدى طیوى (1393)، دستور زبان فارسى 2، ضاث ضهارم، انتشارت فاطمى، تهران.

29-  خسرو فرشیدورد (1392)، دستور مفصل امروز، ضاث ضهارم، انتشارت علمى، تهران.

30-  ذیلبر لازار (1393)، دستور زبان فارسى معاصر، ترجمة مهستى بحرینى، ضاث سوم، انتشارت هرمز، تهران.

31-  عباسعى وفایی (1392)، دستور توصیفى براساس واحدهاى زبان فارسى، ضاث اول، انتشارات سخن، تهران.

32-  عبدالرسول خیامثور (1389)، دستورزبان فارسى، ضاث ثانزدهم، تبریز.

33-  عبدالعظیم قریب و دیطران (1392)، دستور زبان فارسى (ثنج استاد)، ضاث ششم، انتشارت ناهید، تهران.

34-  على اعوانى (1388)، ضطونة بنویسیم ؟ رسم الخط فارسى و قواعد سجاوندى همراة با واذةنامةهاى: غلط ننویسیم، معادل واذةهاى بیطانة و واذةهاى جایطزین مناسب، ویرایش دوم، تهران، انتشارات سازمان عقیدتى سیاسى ارتش جمهورى اسلامى ایران (نشر اجا).

35-  فرهنطستان زبان و ادب فارسى (1388)، دستور خط فارسى، نشر آثار، تهران.

36-  محمد ایرانى (1389)، ضبط ارجح (ى) میانجى در حالت اضافه و همایی با ((ها))ى غیر ملفوظ، فنون ادبى (علمى ـ ثذوهشى)، سال دوم، شمارة 1 ، دانشطاة اصفهان.

37-  محمد رضا باطنى (1391)، معایب خط فارسى، شهر مجازى زبان و ادب فارسى، دانشطاة مجازى المصطفى.

38-  محمد صادق ابراهیمى (1392)، املا و نظام نوشتارى زبان فارسى، نشریةى تعلیم و تربیت استثنایی، سال سیزدهم، شمارة 2 ، ثیاثى 115.

39-  محمد ضیا ْْ حسینى (1389)، مبانى زبان شناسى، ضاث دوم، ضاثخانة رعایت، تهران.

40-  محمود بى جن جان (1392)، واج شناسى نظریه بهینطى، ضاث ضهارم، انتشارات سمت، تهران.

41-  نوید اعطار شرقى (1395)، بررسى تحلیلى نطرش هاى داخلى و خارجى بة مسئلة تغییر نظام خطى زبان فارسى: موردهاى اورو فارسى، یونى ثرس و ثارسیک، دو ماهنامة ْ جستارهاى زبانى، دورةى 7 ، شمارة 6، دانشطاة بین المللى امام خمینى، قزوین.

42-هاجر ستودة، زهرة هنرجویان (1389)، مرورى بر دشواریهاى زبان فارسى در محیط دیجیتال و تأثیرات آنها بر اثربخشى ثردازش خودکار متن و بازیابى اطلاعات، کتابدارى و اطلاع رسانى، جلد 15 ، شمارة 4، دانشطاة شیراز.

43-یداللة ثمره ودیطران (1387)، دستورزبان فارسى، ضاث اول، انتشارات مدرسة، تهران.

44-علیرضا نظرى، زهرا اسدالله ثورعراقى (1394)، تداخل زبانى و دطرطونی معنایی وام واذةهاى عربى و جنبةهاى تأثیر آن بر ترجمة عربى، دو فصلنامة علمى ـ ثذوهشى ثذوهشهاى ترجمة در زبان و ادبیات عربى، سال (5)، شمارة (13)، دانشطاة بین المللى امام خمینى، قزوین.

45-محسن راثى (1386)، تأثیر زبان و ادب فارسى در زبان و ادب عربى، ثذوهشنامة علوم انسانى، شمارة (54)، دانشطاة شهید بهشتى.

46-مهرداد نغزطوى کهن (1392)، بررسى تأثیر زبان عربى بر نظام واجى زبان فارسى و طونةهاى آن، نشریةى ثذوهش هاى زبان شناسى تطبیقى، سال سوم، شمارة ثنجم، دانشطاة بوعلى سینا.

47-  نیلوفر لنطر (1395)، تاثیرگذاری و تاثیرپذیری زبان عربی بر فارسی، ویب سایت تحلیلى خبرى هویدا :

http://howayda.org/1395/11/24/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D

چواره‌م/ به‌ زمانی ئینگلیزى:

48-    arab426.blogspot.com/2011/04/blog-post_117.html.

49-    Jack C. Richards and Richard Schmidt (2002), Longman Dictionary of Language Teaching and Applied Linguistics, Third edition.

50-    R.L.Trask (1999), Key Concepts in Language and Linguistics, First edition, Routledge, London.