جۆری توێژینه‌وه‌: Original Article

نوسه‌ران

1 کۆلێژی په‌روه‌رده‌ی زانسته‌ مرۆڤایه‌تیه‌کان, زانکۆی سلێمانی

2 Department of geography< College of Education , University of Garmian

3 Kurdistan Institution for Strategic Studies and Scientific Research (KISSR)

10.24271/garmian.207202

پوخته‌

       ئامانج  له‌م توێژینه‌وه‌یه خستنه‌ڕووی کاریگه‌ری مه‌ترسیه‌ جیۆمۆرفۆلۆجیه‌کانه‌ له‌سه‌ر به‌کارهێنانی زه‌وی  له‌ ئاوزێڵی دۆڵی چه‌قان له‌ڕێگه‌ی دانانی به‌ها بۆ گۆڕاوه‌کانی وه‌ک  پله‌ی لێژی و به‌رزی و نزمی ڕووی زه‌وی و دابارین و ڕووپۆشی ڕووه‌کی و کاریگه‌ریان له‌سه‌ر دروست بوونی مه‌ترسیه‌ جیۆمۆرفۆلۆجیه‌کان ، بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌کانیش توێژینه‌وه‌که‌ پشتی به‌ستووه‌ میتۆدی تیۆری و پراکتیکی و به‌کارهێنانیان پێکه‌وه‌ به‌مه‌به‌ستی گه‌یشتن به‌ ڕاستیه‌ زانستیه‌کان که‌ وه‌رگیراوه‌ له‌ گریمانه‌ پشت پێ به‌ستراوه‌کان ، پاشان هه‌ستاوین به‌ به‌کارهێنانی به‌رنامه‌ی (GIS 10)‌ له‌پێناو شیکردنه‌وه‌ی وێنه‌ی ئاسمانی له‌جۆری(Landsat8 OLI)ومۆدێلی به‌رزی و نزمی ژماره‌یی (DEM) به‌وردبینی (30م) و داتای ئاووهه‌وایی هه‌ردوو وێستگه‌ی که‌شناسی هه‌ڵه‌بجه‌و پێنجوێن ، له‌ کۆتایدا توێژینه‌وه‌که‌ به‌وه‌ گه‌شتووه‌ که‌ ڕوبه‌ری ئه‌و ناوچانه‌ی زه‌وی مه‌ترسیدارن ده‌گاته ‌ڕێژه‌ی(45,25%)ی ڕوبه‌ری ئاوزێڵه‌که،‌ له‌هه‌مان ‌ناوچه‌ی مه‌ترسیداری تونددا (‌18) نشینگه‌ی مرۆیی‌ هه‌یه‌، درێژی ڕێگا قیرتاوکراوو قیرنه‌کراوه‌کانیش له‌هه‌مان ڕوبه‌ری‌ ناوچه‌ مه‌ترسیداره‌کاندا ده‌گاته‌(4,8 و30,4)کم له‌دووای یه‌ک.

وشه‌ بنچینه‌ییه‌كان

 

( 1 )Varoujan K. Sissakian , Geological map of Erbil-Mahabad Quadrangles, sheet NJ-38-14 and Baghdad NJ 38-15 , State Establishment of Geological Servey and Mining , 1997, scail :1:250000    

2-فاروق صنع الله العمری و علی صادق ، جیولوجیة شمال العراق ، دار الکتب للطباعة والنشر ،  جامعة الموصل ، 1977،ص24.

3- فاروق صنع الله العمری و علی صادق ، جیولوجیة شمال العراق ، مصدر سابق ، ص32 .

4- خلف حسین علی الدلیمى ، التضاریس الارضیة ( دراسة جیومورفولوجیة علمیة التطبیقیة)، طبعة الاولى ، دار الصفاء للنشر والتوزیع ، عمان ، الاردن ، 2011 ، ص162.

 ( 5 ) KM. Clayton , slopes , Oliver and Body , Edinburgh , 1972 , P. 173. 

6- حکومه‌‌تى هه‌رێمى کوردستان ، وه‌‌زاره‌‌تى گواستنه‌وه‌‌و گه‌‌یاندن ، به‌‌ڕێوه‌‌به‌‌رایه‌تى گشتی‌ که‌شناسى کشتوکاڵی به‌‌کره‌‌جۆ ، داتاى بڵا‌ونه‌کراوه‌‌ ،2018 .

7- H.p Buring , Soil and soil condition in Iraq , Baghdad , 1960.

8- حسین کاظم عبدالحسین ، منحدرات جبل برادوست فی محافظة أربیل( دراسة جیومورفولوجیة ) ، رسالة ماجستیر (غ.م) ، کلیة التربیة ، جامعة مستنصریة ، بغداد ، 2013 ، ص47 .